====== Milieukundige begeleiding ======
 
===== Doelstelling =====

De eisen die worden gesteld aan het proces inzake de uitvoering van de milieukundige processturing en milieukundige verificatie zijn vastgelegd in de volgende protocollen:

*  Milieukundige begeleiding van landbodemsanering met conventionele methoden, BRL SIKB 6000 met de protocollen 6001.

Het doel van deze procedure is de handelingen van milieukundige begeleiding bij bodemsaneringen, die worden uitgevoerd op grond van de Wbb of de zorgplicht, vast te leggen. De volgende onderdelen komen aan bod:
  * milieukundige processturing
  * milieukundige verificatie
 
Aan de milieukundige begeleiding en uitvoering worden op grond van de voorgenomen wettelijke regeling inzake kwaliteitsborging van bodembeheer eisen gesteld ten aanzien van de scheiding van functie. Functiescheiding houdt in dat degene die de milieukundige verificatie van het saneringsresultaat verricht, geen (financieel) belang heeft bij de uitvoering en het resultaat van de bodemsanering. De beide taken van de milieukundige begeleiding kunnen wel door één opdrachtnemer worden uitgevoerd.
 
De processturing is de deskundige aansturing van de bodemsanering in het veld bij het maken van afwegingen, zoals het aangeven van de verontreinigingsgrenzen, het aangeven van de bestemming van vrijkomende grond- en afvalstromen etc.

De taak van de milieukundige verificatie is het vaststellen van het eindresultaat van de sanering teneinde te kunnen beoordelen of de saneringsdoelstelling is bereikt zoals die is vastgelegd in de beschikking.
Van belang is dat ten allen tijde duidelijk is aan welke van de twee hoofdtaken wordt gewerkt.
 
In een offerte voor milieukundige begeleiding dienen bovengenoemde eisen opgenomen te zijn. Derhalve is een passage opgesteld waarin deze uitgebreid omschreven zijn. Deze passage dient in iedere MKB offerte opgenomen te worden.
 

Wanneer een opdracht voor milieukundige begeleiding wordt aangenomen, dient deze te voldoen aan de volgende eisen:
* de te verrichten werkzaamheden vallen binnen het werkgebied en het technisch kunnen van NIPA milieutechniek b.v.;
* de onafhankelijkheid wordt getoetst, opdrachtnemer mag géén belang hebben bij de uitkomst van de werkzaamheden;
* het saneringsplan is in alle opzichten duidelijk en alle voorzieningen en hulpmiddelen zijn aanwezig;
* alle bekende informatie over het te saneren terrein moet aanwezig zijn bij de opdrachtnemer;
* voor aanvang van de sanering dient de opdrachtnemer te beschikken over een beschikking op het saneringsplan van het bevoegd gezag. Indien het een sanering onder de verplichtingen van de Wm valt dient een schriftelijke goedkeuringsverklaring van het bevoegd gezag op het saneringsplan beschikbaar te zijn.
 
===== Uitvoering bodemsanering =====
Op het gebied van bodemsanering zijn drie hoofdtaken te onderscheiden:
  * de milieukundige processturing van de sanering;
  * de milieukundige verificatie van het eindresultaat;
  * de uitvoering van de sanering.
 
NIPA maakt in de aanbieding aan de opdrachtgever duidelijk dat de werkzaamheden onder certificaat worden uitgevoerd onder vermelding van de titel van de BRL SIKB 6000 in combinatie met de protocol 6001. Een eventuele mondelinge opdracht wordt schriftelijk bevestigd. In deze schriftelijke opdrachtbevestiging wordt duidelijk aangegeven welke taken zullen worden verricht, wat de kritische werkzaamheden zijn en wordt het keurmerk afgebeeld.
 
Voor aanvang van de sanering wordt door de projectleider een saneringsmap aangelegd welke vooraf en tijdens de uitvoering van de werkzaamheden gevuld wordt met alle projectgegevens en het logboek.
 
Deze map zal aan het einde van de werkzaamheden afgetekend worden door de milieukundig begeleider en de projectleider
 
//Inhoudsopgave en logboek sanering 6001 (informatiedrager 06)
//
 
De kritische werkzaamheden worden uitgevoerd door begeleiders die voldoen aan de gestelde opleidings- en ervaringseisen voor milieukundige begeleider en milieukundige monsternemer verificatie zoals deze gesteld zijn in de BRL SIKB 6000 en de BRL-protocol 6001. De begeleider dient erkend en geregistreerd te zijn bij bodem+.
 
Ten behoeve van de onaangekondigde veldcontroles zijn met de Certificerende Instelling mondeling afspraken gemaakt over de planning voor de uitvoering van de milieukundige begeleiding. De Certificerende Instelling belt op een willekeurig moment om naar de planning van een bepaald tijdstip of moment te vragen teneinde een onaangekondigde audit te kunnen uitvoeren.
 
===== Monsterneming =====
De monstername wordt uitgevoerd conform de protocol 6001 en voor zover van toepassing conform BRL SIKB 2000 met bijbehorend protocollen 2001, 2002 en 2018 (in geval van een asbestsanering) Beschrijving van de monsterneming wordt eveneens uitgevoerd conform protocol 2001. Monstername van partijen grond wordt uitgevoerd conform BRL SIKB 1000 in combinatie met BRL -protocol 1001 door NIPA of een andere hiertoe door de minister van VROM aangewezen instantie.
 
De veldwerkers die bevoegd zijn tot het uitvoeren van werkzaamheden conform de BRL SIKB 1000 en 2000 en de projectleiders die bevoegd zijn voor projectleiding volgens de BRL SIKB 1000 en 2000en kennis hebben van de Regeling bodemkwaliteit, zijn te vinden in het organogram (informatiedrager 19)
 
Bij monsterneming van grond kunnen de volgende situaties worden onderscheiden:
* tussenbemonstering putbodem en putwanden;
* monsterneming af te voeren partijen en partijen herschikgrond;
* overige monsternemingen.
 
Voor de diverse strategieën is onderscheid gemaakt door de volgende typen verontreinigingen:
*  Vluchtig mobiel;
*  Mobiel;
*  Niet mobiel.
*  Asbest
 
In geval van mengsels van verontreinigingen met verschil in mobiliteit en/of vluchtigheid wordt gekozen voor de meest intensieve methode.
 
Het plaatsen van enkele peilbuizen en het nemen van grondwatermonsters dient te worden verricht conform BRL- protocol 2002. De opslagcondities van monsters zijn beschreven in BRL-protocol 2001. Monsters moeten binnen 24 uur bij het laboratorium aanwezig zijn.
 
Voor de eindcontrole van grootschalige locaties kan onder bepaalde voorwaarden de intensiteit van monsterneming worden verminderd door opschaling.

===== Rolverdeling PL en MKB =====

Wanneer de functies projectleider en milieukundig begeleider niet door één persoon worden vervuld dan garandeert de projectleider dat hij/zij de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de werkzaamheden van de milieukundig begeleider kan waarmaken. De processturing vindt plaats door de begeleider, echter wordt op regelmatige basis met een minimum van éénmaal per dag, contact gehouden tussen de begeleider en de projectleider. De milieukundige begeleider is bevoegd om :
* voorstellen om planningen aan te passen
* ontgravingsgrenzen aan te passen
* verificatie-analyses aan te maken
* analysepakketten aan te passen
* afspraken te maken met de directie, het bevoegd gezag en andere betrokken partijen

In het periodieke contact wordt de voortgang van de sanering besproken en worden afwijkingen danwel opvallende zaken gesproken.

 
===== Veiligheid =====
Voor de persoonlijke bescherming van de bij de uitvoering van de werkzaamheden betrokken medewerkers hebben deze de beschikking over persoonlijke beschermingsmiddelen. De standaard PBM’s zoals handschoenen, overall en schoeisel bevinden zich standaard in de veldwerkersbus. Extra meet- en beschermingsmiddelen worden beschikbaar gesteld, wanneer daar op grond van de te verwachte verontreinigingssituatie reden toe is. Persoonlijke ongevallen tijdens de uitvoering van veldwerkzaamheden worden geregistreerd.

===== Ongewone voorvallen =====
In geval zich een ongewoon voorval voordoet kan direct worden gestart met de begeleiding. Wel dient de sanering zo spoedig mogelijk gemeld te worden bij het bevoegd gezag, hierop wordt toegezien door de milieukundig begeleider. Het dossier wordt zo spoedig mogelijk aangevuld teneinde, voor zover (nog) van toepassing, te voldoen aan de eisen uit deze procedure en BRL6000. De milieukundig begeleider draagt er zorg voor dat de rapportage van de werkzaamheden zo spoedig mogelijk aan de opdrachtgever ter beschikking worden gesteld.

===== Rapportage =====
Na afloop van de uitgevoerde werkzaamheden wordt een evaluatierapport afgegeven met daarin onder andere het resultaat van de sanering en (in geval van protocol 6001) de hoeveelheden afgevoerd materiaal. In de rapportage wordt vastgelegd dat de werkzaamheden onder certificaat zijn uitgevoerd onder vermelding van de betreffende BRL (protocollen). Op de rapportage wordt tevens het keurmerk afgebeeld. Eventuele afwijkingen worden specifiek vermeld in deze rapportage.
 
De bemonsteringsstrategie en de onderliggende motivatie worden afzonderlijk vastgelegd in de evaluatierapportage.
 
De evaluatierapportage over de processturing wordt opgesteld onder verantwoordelijkheid van de directievoering op basis van zelf verzamelde gegevens en door de opdrachtgever, directievoerder en / of aannemer te leveren gegevens. Gedurende de sanering wordt relevante informatie met betrekking tot milieuhygiënische aspecten vastgelegd in de saneringsmap van de milieukundige processturing. De saneringsmap geldt als onderliggend document voor het evaluatierapport.

===== Verantwoordelijkheden =====

==== Milieukundig begeleider ====
Is belast met en verantwoordelijk voor
* het adviseren over de grondwateronttrekking en het verrichten van tussentijdse controlemetingen aan peilbuizen, influent- en effluent van de waterzuivering/lozing
* het bijhouden van al de verzamelde gegevens in een saneringsdagboek en rapportages
* verrichten van monsterneming en analyses ten behoeve van controle op naleving van voor de sanering afgegeven vergunningen en ontheffingen;
* het rapporteren aan de directie van alle afwijkingen
* Uitzetten ontgravingscontouren, bijhouden af- en aangevoerde materiaaalstromen

Is verantwoordelijk voor
* het aangeven van het depot waarin ontgraven grond en afvalstoffen op basis van vermoedelijke verontreinigsklasse moeten worden opgeslagen;
* het aangeven van de bestemming van de grond en afvalstoffen op basis van depotkeuringen (ex-situ);
* het aangeven van verontreinigingsgrenzen
* rapportage van de verzamelde gegevens
* Uitvoering van de werkzaamheden conform BRL 6000

==== Milieukundige monsternemer verificatie ====
is belast met
* indien nodig, het opstellen van een verificatieplan
* de monsterneming en analyse van grond en grondwater in het kader van de eindcontrole
* eventuele tussentijdse controles conform het verificatieplan (o.a. op de ijkmomenten van eventuele restverontreinigingen
* het uitkarteren van eventuele restverontreinigingen

is belast met en verantwoordelijk voor
* eindbemonstering van grond en grondwater

is verantwoordelijk voor
* rapportages van de gegevens en de resultaten in het saneringsevaluatierapport''

==== Projectleider: ====
is belast met
* controle op de rapportage van de milieukundige processturing (indien deze niet door dezelfde partij is verricht)
* communicatie voor bevoegd gezag en wijzigingen meldt wijzigingen

is belast met en verantwoordelijk voor
* het opstellen van een verificatieplan met tussenbemonstering van grond en /of grondwater (bij grote saneringen of langdurige grondwatersaneringen)

is verantwoordelijk voor
* controle op afwijkingen bij de uitvoering van bodemsanering
* contact met derden
* waarborgt de functiescheiding
* communicatie in conflictsituaties

===== Informatiedragers =====
|  |06	|logboek sanering 6001 |
|Document	|12	|(NIPA base) Meetgereedschap|
|Document	|23	|(Kwaliteitshandboek) Richtlijn voor de uitvoering van milieuhygiënisch veldwerk |
|Document	|29	|(Kwaliteitshandboek) Vakmanschapsschrift |
|Document	|39	|(Kwaliteitshandboek en projectdossiers) V & G-plan |
|Document	|41	|(Kwaliteitshandboek en projectdossiers) Logboek grondwateronttrekking |
|Formulier	|01	|(NIPA base) Gereedschap Onderhoud, kalibratie en persoonlijke beschermingsmiddelen (in NIPA base) |
|Formulier	|24	|(NIPA base) Stamgegevens middelen (in NIPA base) |

===== Koppelingen naar beneden ===== 
|Procedure	|4.1.3	|Procesbeheersing (Veldwerkopdrachten conform BRL 2000) |
|Procedure	|4.1.5	|Procesbeheersing (Nazorg werkzaamheden) |
|Procedure	|4.3.3	|Management van middelen (Uitbesteding) |
|Procedure	|4.5.2	|Personeel (Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden) |