sasteren:auteurs:simon_vestdijk
Verschillen
Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.
| Volgende revisie | Vorige revisie | ||
| sasteren:auteurs:simon_vestdijk [2025/08/04 06:57] – aangemaakt admin_sasteren | sasteren:auteurs:simon_vestdijk [2025/08/28 10:54] (huidige) – oude revisie hersteld (2025/08/28 09:26) admin_sasteren | ||
|---|---|---|---|
| Regel 1: | Regel 1: | ||
| ====== Simon Vestdijk ====== | ====== Simon Vestdijk ====== | ||
| + | Simon Vestdijk was een Nederlands romanschrijver, | ||
| + | Vestdijk groeide in Harlingen op als enig kind van een leraar gymnastiek en toonde al jong interesse in muziek, lezen en beeldende kunst. Hij ging naar de Rijks HBS in Leeuwarden, waar Slauerhoff een klas hoger zat. In deze periode dienden zich de eerste depressies aan. Na zijn eindexamen ging hij in 1917 geneeskunde studeren in Amsterdam. | ||
| + | |||
| + | ====== Levensloop ====== | ||
| + | |||
| + | ==== 1898-1927: Jeugd en opleiding ==== | ||
| + | Op 17 oktober 1898 om vijf voor twaalf 's ochtends werd Simon Vestdijk III geboren in de bovenverdieping Voorstraat 61a (nu 57) in Harlingen.[2] Hij was de zoon en enig kind van Simon Vestdijk II, gymnastiekleraar aan de HBS in Harlingen, en de remonstrantse Amsterdamse Anne (Anna Margaretha Clazina Catharina)[3] Mulder, dochter van de eigenaar van een kapperszaak en schoonheidssalon aan het Amsterdamse Koningsplein.[4] De achternaam Vestdijk was ontstaan nadat op 9 juni 1830 de gelijknamige grootvader van de schrijver (Simon Vestdijk I) als te vondeling gelegde baby door een arbeider van een brouwerij werd aangetroffen op de hoek van de Haarlemse Korte Dijk en de Papentorenvest; | ||
| + | |||
| + | Harlingen telde zo'n tienduizend inwoners en telde een haven, een scheepswerf, | ||
| + | |||
| + | Op 3 april werd Vestdijk gedoopt in de doopsgezinde kerk. In 1902 verhuisde het gezin naar een etagewoning boven een sigarenwinkel, | ||
| + | |||
| + | Zo vaak mogelijk logeerde het gezin bij de grootouders aan het Amsterdamse Koningsplein. In de zomer van 1905 werd hij met acute blindedarmontsteking opgenomen in het Luthers Diakonessenhuis aan de Koninginneweg.[11] | ||
| + | |||
| + | ==== Lagere school (1905-1912) ==== | ||
| + | In 1905 ging hij naar de Eerste Gemeenteschool vlak bij zijn ouderlijk huis, op de hoek van de Simon Stijlstraat en de Grote Kerkstraat. Hij was de oudste van de klas, een half tot een jaar ouder dan de medeleerlingen, | ||
| + | |||
| + | Met beeldende kunst kwam Vestdijk in aanraking doordat zijn Amsterdamse familie hem meenam naar het Rijksmuseum. De schilderijen en prenten ontvonkten een drang om zelf te gaan tekenen. Hij was technisch getalenteerd en observeerde scherp, maar bracht het niet verder dan natekenen. Creativiteit in het tekenen ontbrak.[15] | ||
| + | |||
| + | In 1909 verhuisde het gezin naar de Zuid-Ooster Singel 43, waar moeder de tuin verzorgde en vader een serre aanbouwde. Het onvermogen van Vestdijks moeder om zich in Harlingen thuis te voelen, zorgde voor spanningen tussen de ouders.[16] Vestdijk trok meer naar zijn vader, van wie hij naar eigen zeggen het vermogen had geërfd om zich energiek op één zaak te concentreren.[17] Nadat in 1910 zijn grootvader Mulder overleed, was Vestdijk een tijd bang dat de dood ook zijn vader zou halen.[18] | ||
| + | |||
| + | Vestdijk was een goede leerling: lagere rapportcijfers dan een 8 kwamen nauwelijks voor; hij blonk uit in gymnastiek.[18] | ||
| + | |||
| + | ==== HBS (1912-1917) ==== | ||
| + | In 1912 ging Vestdijk naar de driejarige HBS in Harlingen, waar zijn vader gymnastiekleraar was. Op nog geen veertig leerlingen telde de school vijftien leraren. Op het curriculum stonden dierkunde, aardrijkskunde, | ||
| + | |||
| + | In de vakantie las Vestdijk onder meer De hond van de Baskervilles, | ||
| + | |||
| + | <box 90% round> | ||
| + | |||
| + | De volgende HBS-verliefdheden van Vestdijk duurden nooit langer dan enkele weken. Het leren ging hem makkelijk af. Zijn ouders deden hem op catechisatieles, | ||
| + | |||
| + | In deze tijd lichtte vader Vestdijk hem erover in dat zijn grootvader een vondeling was, wat Vestdijk niet schokte. Op school had hij kennisgemaakt met de poëzie van Perk, Gorter en Van de Woestijne. Ook las hij het proza van Van Looy en de roman Het ivoren aapje van Teirlinck. Volgens de biograaf was zowel de psychologiserende benadering van Teirlinck als de ' | ||
| + | |||
| + | Daarna ging hij naar de vijfjarige[3] Rijks HBS in Leeuwarden, die 250 leerlingen telde. De schoolvereniging, | ||
| + | |||
| + | Op een feestavond voerde Eloquentia het toneelstuk De candidatuur van Bommel van Johannes de Koo op, met Vestdijk als figurant en Slauerhoff als souffleur. Hij beschreef de leraren en leerlingen later uitvoerig in de roman De andere school.[29] Hij droeg verder bij aan debatten, hield een lezing over de opera Parsifal van Richard Wagner en trad ook op als pianist, zij het alles in beperkte mate vanwege de ziekteperioden. Ook werkte hij met poëzie en naar eigen zeggen '" | ||
| + | |||
| + | Zijn depressie resulteerde voor december 1916 in een leeg schoolrapport en in februari 1917 kreeg hij nogmaals een depressie, waarvoor hij van een Amsterdamse arts opium kreeg. Zijn vader vroeg zich af of zij ' | ||
| + | |||
| + | Op zaterdag en in de vakantiedagen diende Vestdijk bij de Vrijwillige Landstorm, onder bevel van zijn vader. Hij marcheerde en leerde schieten.[34] | ||
| + | |||
| + | In juni behaalde hij zijn schooldiploma, | ||
| + | |||
| + | ==== Studie geneeskunde in Amsterdam (1917-1927) ==== | ||
| + | In 1917 begon Vestdijk aan de studie geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn eerste studentenkamer was op de vierde verdieping van de nabij de Weesperzijde gelegen Grensstraat 24, bij de zuster van zijn vader en haar man, die chef bij een wijnhandel was en in zijn vrije tijd schilderde.[36] De medische faculteit telde honderd eerstejaars studenten, waarvan dertien vrouwen; Slauerhoff zat een jaar boven hem. Colleges werden gegeven in en rond de Oudemanhuispoort en de Mauritskade.[37] | ||
| + | |||
| + | Vestdijk bracht veel tijd door in de universiteitsbibliotheek aan de Prinsengracht, | ||
| + | |||
| + | Met veertig andere eerstejaars werd Vestdijk lid van de in 1911 opgerichte studentenvereniging Unitas, die een milder ontgroeningsritueel hanteerde dan de andere corpora. De vereniging telde in 1917 190 leden, waarvan 25 vrouwen. De bijeenkomsten vonden plaats in diverse cafés in het centrum, want de vereniging had geen eigen sociëteit. Vestdijk waardeerde het typische studentenjargon.[39] Een jaar later was Vestdijk abactis van de studentenalmanak en ' | ||
| + | |||
| + | Na zijn afstuderen in de geneeskunde studeerde Vestdijk aanvankelijk enige tijd filosofie en psychologie in Leiden.[42] | ||
| + | |||
| + | Net als Slauerhoff was Vestdijk korte tijd waarnemend huisarts (1927-1932) en in de jaren 1929 en 1930 maakte hij als scheepsarts een reis naar Indonesië (destijds Nederlands-Indië).[43] Simon Vestdijk debuteerde met poëzie in De Vrije Bladen. Hij kwam daardoor in contact met Menno ter Braak en E. du Perron. | ||
| + | Menno ter Braak, Vestdijk en E. du Perron gefotografeerd door Emiel van Moerkerken, 1939. | ||
| + | Letterkundige | ||
| + | |||
| + | In 1932 gaf hij zijn artsenpraktijk op en wijdde hij zich geheel aan de literatuur. In dat jaar verscheen zijn debuutbundel Verzen. Vestdijks eerste roman Kind tussen vier vrouwen werd door twee uitgevers geweigerd. Het boek zou te dik (800 bladzijden) en te duur (tien gulden) worden.[44] | ||
| + | |||
| + | In 1936 woonde Simon Vestdijk korte tijd aan de Bachlaan in Bilthoven. In Bilthoven kwam hij tot de gewoonte om tijdens het schrijven de stofzuiger aan te zetten.[45] Zo kon hij niet afgeleid worden door andere geluiden. Deze stofzuiger is nu te zien in het Literatuurmuseum in Den Haag. | ||
| + | |||
| + | Rond 1934-35 had Simon een kamer gehuurd in Den Haag, bij Ans Koster, met wie hij later een relatie kreeg en ging samenwonen, toen hij zich in 1939 voorgoed vestigde in Doorn. Ans vervulde een centrale rol in Vestdijks leven. Niet alleen als hospita, maar ook als bedmaat, huishoudster en als secretaresse. Tijdens de oorlog, toen Vestdijk gevangen zat in St. Michielsgestel, | ||
| + | |||
| + | ==== Tweede Wereldoorlog ==== | ||
| + | De bundel van kritieken en essays Muiterij tegen het etmaal werd gecensureerd door de Duitse bezetter: stukken over Engelstalige auteurs en Kafka moesten geschrapt worden. Op 4 mei 1942 werd hij door de Duitsers als gijzelaar gevangengezet in Kamp Sint-Michielsgestel. In februari 1943 werd hij naar het ' | ||
| + | |||
| + | ==== Naoorlogse periode ==== | ||
| + | Na de oorlog verdeelde Vestdijk zijn boeken over de uitgeverijen Nijgh & Van Ditmar en De Bezige Bij. Volgens Wim Schouten, van 1945 tot 1956 uitgever bij de Bezige Bij, vormde het gebruik van de lift in het Amsterdamse City-theater de inspiratie voor de roman De kellner en de levenden (1949). Schouten herinnerde zich ook Vestdijks woede wanneer een redacteur van De Bezige Bij kleine veranderingen, | ||
| + | |||
| + | Op zijn roman De schandalen (1953) werd door de pers zeer negatief gereageerd. Jan Spierdijk schreef in De Telegraaf: 'Het witte papier is de heer Vestdijk tot schutting geworden' | ||
| + | |||
| + | Vestdijk woonde meer dan dertig jaar samen met Ans Koster, die in 1965 overleed. In die periode had hij van 1946 tot in de vroege jaren vijftig een relatie met Henriëtte van Eyk, met wie hij de briefroman Avontuur met Titia schreef. In 1965 trouwde hij met Mieke (Adriana Catharina Maria) van der Hoeven. Het paar kreeg een zoon en een dochter. | ||
| + | |||
| + | ==== Overlijden ==== | ||
| + | In 1968 werd Vestdijk ziek (ziekte van Parkinson/ | ||
| + | |||
| + | ===== Werk ===== | ||
| + | Vestdijk was auteur van ongeveer 200 boeken en daarmee een van Nederlands productiefste schrijvers. Zijn werk bestaat uit 24 dichtbundels[51], | ||
| + | |||
| + | Vanwege deze enorme productie noemde de dichter Adriaan Roland Holst hem "de man die sneller schrijft dan God kan lezen" | ||
| + | |||
| + | Zijn schrijfstijl kenmerkt zich door 'volle zinnen' | ||
| + | |||
| + | Bijzondere vermelding verdient een omvangrijk wetenschappelijk werk (687 pagina' | ||
| + | |||
| + | ==== Composities ==== | ||
| + | Simon Vestdijk heeft rond zijn 23ste levensjaar ook een aantal composities geschreven voor piano solo, en voor zangstem met pianobegeleiding op tekst van eigen gedichten. Deze werken zijn nooit uitgegeven, maar alleen in handschrift overgeleverd. Voor piano schreef hij een aantal fuga's in een strenge, barokke stijl, met een duidelijk laat-romantisch idioom. Zijn liederen doen denken aan muziek van de door hem bewonderde componisten Grieg en Diepenbrock, | ||
| + | |||
| + | ===== Invloed en bewerkingen ===== | ||
| + | Hella Haasse, Willem Brakman, Maarten 't Hart en Doeschka Meijsing worden genoemd als door Vestdijk beïnvloede schrijvers. Van de jonge generatie auteurs heeft Peter Buwalda verwantschap met 'de kluizenaar uit Doorn' | ||
| + | |||
| + | Verschillende van zijn romans zijn verfilmd (o.a. Pastorale 1943, Ivoren wachters, Het verboden bacchanaal), | ||
| + | Eerbewijzen | ||
| + | Standbeeld van Anton Wachter in Harlingen (Suze Boschma-Berkhout) | ||
| + | Standbeeld van Vestdijk in Doorn (Jaap te Kiefte) | ||
| + | |||
| + | ===== Prijzen ===== | ||
| + | Nagenoeg alle Nederlandse literaire prijzen zijn hem toegekend: | ||
| + | * 1938 - C.W. van der Hoogtprijs voor Het vijfde zegel | ||
| + | * 1941 - Dr. Wijnaendts Francken-prijs voor Albert Verwey en de Idee | ||
| + | * 1946 - Prozaprijs van de gemeente Amsterdam voor Pastorale 1943 | ||
| + | * 1950 - P.C. Hooft-prijs voor De vuuraanbidders | ||
| + | * 1953 - Bijzondere prijs van de Jan Campert-stichting voor Essays in duodecimo | ||
| + | * 1954 - Essayprijs van de gemeente Amsterdam voor Essays in duodecimo | ||
| + | * 1955 - Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele werk | ||
| + | * 1960 - Prozaprijs van de gemeente Amsterdam voor De ziener | ||
| + | * 1964 - Eredoctoraat in de Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen | ||
| + | * 1964 - Prijs voor Meesterschap voor zijn gehele werk | ||
| + | * 1971 - Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn gehele werk | ||
| + | ===== | ||
| + | Onderscheiding ===== | ||
| + | In 1955 werd Vestdijk benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau. | ||
| + | |||
| + | ===== Gedachtenis ===== | ||
| + | * In veel steden en dorpen in Nederland werd een straat naar Vestdijk genoemd | ||
| + | * In Leeuwarden werd een poëzietableau aangelegd bij een park, de Westerplantage met het gedicht ' | ||
| + | |||
| + | ===== Standbeelden ===== | ||
| + | * In de Voorstraat van Harlingen, waar Vestdijk geboren werd, staat een beeldje van Suze Boschma-Berkhout dat Anton Wachter voorstelt | ||
| + | * In Doorn op het grasveld naast de Maartenskerk werd op 2 maart 2013 een bronzen beeld van een schrijvende Vestdijk onthuld, vervaardigd door de kunstenaar Jaap te Kiefte | ||
| + | |||
| + | ===== Biografen ===== | ||
| + | Het werk en het leven van Vestdijk is door verscheidene biografen beschreven. Nol Gregoor heeft in Simon Vestdijk en Lahringen met name de Anton Wachterromans ontrafeld. | ||
| + | |||
| + | Begin 1984 ontstond er een literaire rel toen zijn weduwe Mieke (na het lezen van een eerste ' | ||
| + | |||
| + | In 2005 verscheen Vestdijk, een biografie van Wim Hazeu. In Het gebergte; de tweeënvijftig romans van S. Vestdijk (1996) gaven Hugo Brandt Corstius en Maarten 't Hart hun bevindingen met de romans weer. In Je kunt er toch bij blijven zitten? (1983) bundelde Rudi van der Paardt vijftig kritische recensies van de romans bij hun verschijnen. | ||
| + | Huwelijk | ||
| + | |||
| + | Op 67-jarige leeftijd huwde Vestdijk met Adriana Catharina Maria (Mieke) van der Hoeven (1938-2018).[55] Uit dit huwelijk werden een zoon en een dochter, Dick en Annemieke, geboren.[56][57] Het huwelijk eindigde na vijf jaar door het overlijden van de schrijver.[58] De dertig jaar daarvoor woonde hij samen met zijn zeven jaar oudere hospita, Ans Koster-Zijp (1891-1965), | ||
| + | |||
| + | Van der Hoeven overleefde Vestdijk dus bijna een halve eeuw. Daarin werd de bewaking van zijn literaire nalatenschap haar dagtaak.[61] | ||
| + | |||
| + | ===== Bibliografie ===== | ||
| + | |||
| + | ==== Primaire literatuur ==== | ||
| + | |||
| + | === Romans === | ||
| + | Vestdijk maakte de volgende onderverdeling: | ||
| + | |||
| + | * fictie met autobiografische elementen rond de figuur Anton Wachter, zoals Terug tot Ina Damman | ||
| + | * fictie met half-autobiografische elementen, bijvoorbeeld De koperen tuin | ||
| + | * eigentijds psychologisch werk, zoals Else Böhler, Duits dienstmeisje | ||
| + | * historisch werk als De vuuraanbidders | ||
| + | * fantastisch werk als De kellner en de levenden en Bericht uit het hiernamaals (1964). | ||
| + | |||
| + | In de onderstaande lijst geven de jaartallen het schrijven en de eerste publicatie aan. AW = Anton Wachter-roman; | ||
| + | |||
| + | * 1933 - 1972 - Kind tussen vier vrouwen (autobiografische roman) | ||
| + | * 1934 - 1936 - Meneer Visser' | ||
| + | * 1934 - 1934 - Terug tot Ina Damman (AW 3) | ||
| + | * 1934/1935 - 1935 - Else Böhler, Duits dienstmeisje (eigentijds psychologische roman, Nazi-Duitsland en Nederland) | ||
| + | * 1934 - 1936 - Heden ik, morgen gij (briefroman met Hendrik Marsman: fictieve correspondentie tussen Evert van Millingen en Rudolf Snellen [1]) | ||
| + | * 1936 - 1937 - Het vijfde zegel - Roman uit het Spanje der Inquisitie (historische roman over El Greco) | ||
| + | * 1937 - 1938 - De nadagen van Pilatus (historische roman, Romeinse oudheid) | ||
| + | * 1937 - 1939 - Sint Sebastiaan (AW 1) | ||
| + | * 1933/1937 - 1948 - Surrogaten voor Murk Tuinstra (AW 2) | ||
| + | * 1939 - 1941 - Aktaion onder de sterren (historische roman, Griekse oudheid) | ||
| + | * 1939 - 1940 - Rumeiland (historische roman, Jamaica) | ||
| + | * 1940 - 1940 - De zwarte ruiter | ||
| + | * 1933/1941 - 1949 - De andere school (AW 4) | ||
| + | * 1942 - 1989 - De aeolusharp (romanfragment) | ||
| + | * 1942 - 1946 - Ierse nachten (historische roman, Ierland) | ||
| + | * 1944 - 1951 - Ivoren wachters (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1944 - 1947 - De vuuraanbidders (historische roman, Tachtigjarige oorlog)[2] | ||
| + | * 1945 - 1948 - Pastorale 1943 (eigentijdse psychologische roman, Tweede Wereldoorlog in Nederland) | ||
| + | * 1945 - 1947 - Puriteinen en piraten (historische roman) | ||
| + | * 1946 - 1948 - De redding van Fré Bolderhey (half-autobiografische roman) | ||
| + | * 1947 - 1949 - Bevrijdingsfeest (Tweede Wereldoorlog in Nederland) | ||
| + | * 1940/1948 - 1949 - De kellner en de levenden (eschatologische roman over de Dag des Oordeels) | ||
| + | * 1949 - 1949 - Avontuur met Titia (briefroman met Henriëtte van Eyk) | ||
| + | * 1949 - 1950 - De koperen tuin (half-autobiografisch) | ||
| + | * 1950 - 1951 - De vijf roeiers (historische roman, Ierland) | ||
| + | * 1950/1951 - 1951 - De dokter en het lichte meisje (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1951 - 1952 - De verminkte Apollo (historische roman, Griekse oudheid) | ||
| + | * 1952 - 1952 - Op afbetaling (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1952 - 1953 - De schandalen (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1956 - 1956 - Het glinsterend pantser (half-autobiografisch) (SVS 1) | ||
| + | * 1956 - 1957 - De beker van de min (AW 5) | ||
| + | * 1957 - 1957 - Open boek (SVS 2) | ||
| + | * 1957 - 1958 - De vrije vogel en zijn kooien (AW 6) | ||
| + | * 1957 - 1958 - De arme Heinrich (SVS 3) | ||
| + | * 1958 - 1959 - De rimpels van Esther Ornstein (AW 7) | ||
| + | * 1958 - 1959 - De ziener | ||
| + | * 1958 - 1960 - De laatste kans (AW 8) | ||
| + | * 1959 - 1961 - De filosoof en de sluipmoordenaar (historische roman over Voltaire) | ||
| + | * 1959 - 1960 - Een moderne Antonius (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1960 - 1962 - De held van Temesa (historische roman, Griekse oudheid) | ||
| + | * 1960 - 1961 - Een alpenroman (roman over lesbische relatie) | ||
| + | * 1962/1963 - 1963 - Bericht uit het hiernamaals[3] (sciencefiction) | ||
| + | * 1963 - 1964 - Het genadeschot (psychologische oorlogsroman) | ||
| + | * 1963 - 1965 - Juffrouw Lot (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1964 - 1965 - Zo de ouden zongen... (half-autobiografisch) | ||
| + | * 1964 - 1966 - De onmogelijke moord (een roman over een fictieve schrijver die er niet in slaagt een roman te voltooien) | ||
| + | * 1965 - 1966 - Het spook en de schaduw | ||
| + | * 1965 - 1967 - Een huisbewaarder (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1966 - 1967 - De leeuw en zijn huid (historische roman, Venetië) | ||
| + | * 1966 - 1968 - De filmheld en het gidsmeisje (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1967 - 1968 - De hôtelier doet niet meer mee (historische roman) | ||
| + | * 1967 - 1968 - Het schandaal der blauwbaarden (eigentijdse psychologische roman) | ||
| + | * 1968 - 1969 - Vijf vadem diep | ||
| + | * 1968 - 1969 - Het verboden bacchanaal ([Deze roman is in 1981 verfilmd door Wim Verstappen, zie Het verboden bacchanaal.]) | ||
| + | * 1969 - 1970 - Het proces van Meester Eckhart (historische roman) | ||
| + | * 1969 - 1973 - De persconferentie (romanfragment, | ||
| + | ==== Verhalen ==== | ||
| + | * 1917 - 1983 - Gestileerde waarnemingen | ||
| + | * 1917/1925 - 1982 - Zes verhalen | ||
| + | * 1922/1981 - Het dagboek van het witte bloedlichaampje | ||
| + | * 1922/1926 - 1981 - Negen jeugdverhalen | ||
| + | * 1933/1934 - 1984 - Het litteken | ||
| + | * 1933/1937 - 1982 - Blauwbaard en Reus | ||
| + | * 1935 - De dood betrapt, bundel van zes novellen: Het veer, Drie van Tilly, Parc-aux-Cerfs, | ||
| + | * 1935 - De bruine vriend, novelle | ||
| + | * 1938 - Narcissus op vrijersvoeten | ||
| + | * 1939 - De verdwenen horlogemaker | ||
| + | * 1946 - Stomme getuigen | ||
| + | * 1958 - Fantasia en andere verhalen | ||
| + | * 1974 - Verzamelde verhalen | ||
| + | |||
| + | ==== Poëzie ==== | ||
| + | * 1932 - Verzen | ||
| + | * 1933 - Berijmd palet | ||
| + | * 1934 - Vrouwendienst | ||
| + | * 1936 - Kind van stad en land | ||
| + | * 1938 - Fabels met kleurkrijt | ||
| + | * 1940 - Klimmende legenden | ||
| + | * 1940 - Water in zicht | ||
| + | * 1941 - De vliegende Hollander | ||
| + | * 1941 - Simplicia | ||
| + | * 1942 - Het geroofde lam, met tekening van: J.M. Prange, Orpheus-serie nr. 15 | ||
| + | * 1942 - Ascensus ad inferos (met F.R.A. Henkels) | ||
| + | * 1943 - De terugkomst | ||
| + | * 1944 - De houtdiefstal (met F.R.A. Henkels) | ||
| + | * 1944 - De doode zwanen | ||
| + | * 1944 - Allegretto innocente | ||
| + | * 1944 - De uiterste seconde | ||
| + | * 1946 - Mnemosyne in de bergen | ||
| + | * 1948 - Thanatos aan banden | ||
| + | * 1949 - Gestelsche liederen[4] | ||
| + | * 1950 - Swordplay – Wordplay (met Adriaan Roland Holst) | ||
| + | * 1955 - Een op de zeven | ||
| + | * 1956 - Rembrandt en de engelen | ||
| + | * 1972 - Verzamelde gedichten (bezorgd door Martin Hartkamp) | ||
| + | * 1981 - Arcadisch Pansbeeldje en andere gedichten (bezorgd door Tom van Deel) | ||
| + | * 1986 - Nagelaten gedichten (bezorgd door Tom van Deel e.a.) | ||
| + | * 1997 - Rondgang door het jaar | ||
| + | * 1999 - Didactische kwatrijnen | ||
| + | |||
| + | ==== Essays ==== | ||
| + | * 1937 - Kunstenaar en oorlogspsychologie | ||
| + | * 1938 - Rilke als barokkunstenaar | ||
| + | * 1939 - Lier en lancet | ||
| + | * 1939 - Strijd en vlucht op papier | ||
| + | * 1940 - Albert Verwey en de Idee | ||
| + | * 1942 - Muiterij tegen het etmaal (deel I, gecensureerd) | ||
| + | * 1945 - Het schuldprobleem bij Dostojewski | ||
| + | * 1945 - Brieven over literatuur (met H. Marsman) | ||
| + | * 1946 - 1983 - Dichtkunst als magie | ||
| + | * 1946 - De Poolsche ruiter[5] | ||
| + | * 1947 - Het eeuwige telaat[6] | ||
| + | * 1947 - Muiterij tegen het etmaal (deel II) | ||
| + | * 1947 - De toekomst der religie | ||
| + | * 1949 - Astrologie en wetenschap | ||
| + | * 1950 - De glanzende kiemcel[7] | ||
| + | * 1952 - Essays in duodecimo | ||
| + | * 1956 - Zuiverende kroniek | ||
| + | * 1956 - Keerpunten | ||
| + | * 1957 - Kunst en droom | ||
| + | * 1957 - Marionettenspel met de dood (met S. Dresden) | ||
| + | * 1960 - Voor en na de explosie | ||
| + | * 1961 - Gestalten tegenover mij | ||
| + | * 1964 - De zieke mens in de romanliteratuur | ||
| + | * 1965 - De leugen is onze moeder | ||
| + | * 1968 - Gallische facetten | ||
| + | * 2016 - Gepassioneerd wikken en wegen | ||
| + | |||
| + | === Aforismen === | ||
| + | * 2018 Zweepslagen en klaroenstoten | ||
| + | |||
| + | === Muziekessays === | ||
| + | * 1951 - Het ' | ||
| + | * 1956 - Het eerste en het laatste | ||
| + | * 1957 - Keurtroepen van Euterpe[8] | ||
| + | * 1958 - Het kastje van oma | ||
| + | * 1960 - De dubbele weegschaal | ||
| + | * 1960 - Gustav Mahler | ||
| + | * 1960 - Muziek in blik | ||
| + | * 1962 - De symfonieën van Jean Sibelius | ||
| + | * 1963 - Hoe schrijft men over muziek? | ||
| + | * 1966 - De symfonieën van Anton Bruckner | ||
| + | |||
| + | === Wetenschappelijk werk === | ||
| + | * 1947 - De toekomst der religie | ||
| + | * 1949 - Astrologie en wetenschap | ||
| + | * 1949 - 1968 - Het wezen van de angst. Een psychologische studie. | ||
| + | |||
| + | === Drama === | ||
| + | * 1957 - Merlijn. Een drama in verzen (een eerdere versie in 1939 reeds voltooid als libretto voor Willem Pijpers onvoltooide opera)[9] | ||
| + | |||
| + | === Brieven === | ||
| + | * 1946 - S. Vestdijk & Jeanne van Schaik-Willing - De Overnachting (Brieven 1926-1939) | ||
| + | * 1985 - S. Vestdijk & Theun de Vries - Briefwisseling bezorgd door S.A.J. van Faassen | ||
| + | * 2007 - S. Vestdijk & Henriëtte van Eyk - Wij zijn van elkaar (Brieven 1946-1947) | ||
| + | * 2016 - Jozef Eijckmans & Simon Vestdijk - Molto moderato (Brieven over muziek) | ||
| + | * 2018 - S. Vestdijk & Willem Brakman Gaven, giften en vergiften | ||
| + | |||
| + | === Losse journalistieke bijdrage === | ||
| + | * Simon Vestdijk - Wat is nu eigenlijk één roman?, in de rubriek In gesprek met mijzelf in: Elseviers Weekblad 2.9.1967, p 75-76 | ||
| + | |||
| + | ==== Vertalingen ==== | ||
| + | |||
| + | === Uit het Engels === | ||
| + | * Conan Doyle, Arthur - Avonturen van Sherlock Holmes. Amsterdam, Contact, 1948 | ||
| + | * Conan Doyle, Arthur - Nieuwe avonturen van Sherlock Holmes. Amsterdam, Contact, 1948 | ||
| + | * Conan Doyle, Arthur - De hond van de Baskervilles. Amsterdam, Contact, 1948 | ||
| + | * Conrad, Joseph, John Masefield, Jack London, Edgar Allen Poe, W. Somerset Maugham, captain Marryat, Herman Melville en anderen- Verhalen van de zee, postuum 1976 | ||
| + | * Dickinson, Emily - Gedichten. Den Haag, De Vrije Bladen, 1939 | ||
| + | * Lowe, Eric - Terugkeer van een held. De geschiedenis van Robin Stuart (trilogie Salute for freedom), Stok, Zuid-Hollandsche Uitgevers Maatschappij, | ||
| + | * Lowe, Eric - Ochtend zonder wolken. De geschiedenis van Robin Stuart (trilogie Salute for freedom), Stok, Zuid-Hollandsche Uitgevers Maatschappij, | ||
| + | * Lowe, Eric - Voorwaarts door de tijden. De geschiedenis van Robin Stuart (trilogie Salute for freedom), Stok, Zuid-Hollandsche Uitgevers Maatschappij, | ||
| + | * Poe, Edgar Allan - Fantastische vertellingen (later ook verschenen onder de titels: Gruwelijke verhalen en 26 Griezelverhalen), | ||
| + | * Stevenson, Robert Louis - De zonderlinge geschiedenis van dr. Jekyll en mr. Hyde. Amsterdam, Contact, 1945. | ||
| + | |||
| + | === Uit het Duits === | ||
| + | * Brehm, Bruno - Voor hun vaderland (Apis und Este), roman, Uitgeverij L.J.C. Boucher, 1935, 1943 | ||
| + | * Kreisler, Karl - Catilina, De roman van een samenzweerder. Wereldbibliotheek, | ||
| + | * Tügel, Ludwig - Een zoon verliest en wint (Sankt Blehk), Uitgeverij Boot, Den Haag, 1942 | ||
| + | |||
| + | === Uit het Frans === | ||
| + | * Verlaine, Paul - Ballade van de twee olmen. De Blauwe Schuit, Heerenveen, 1948. | ||
| + | |||
| + | ==== Nagelaten werk ==== | ||
| + | |||
| + | === Gepubliceerd === | ||
| + | * De Persconferentie (1975), romanfragment, | ||
| + | * De Aeolusharp (1989), romanfragment | ||
| + | |||
| + | === Ongepubliceerd === | ||
| + | * Bruiloften der ziel, romanfragment, | ||
| + | * Gigolo' | ||
| + | * Kluten, aantekeningen voor een roman | ||
| + | |||
| + | ==== Secundaire literatuur ==== | ||
| + | * Brandt Corstius, Hugo en 't Hart, Maarten: Het gebergte; de tweeënvijftig romans van S. Vestdijk, 1996 | ||
| + | * Cornets de Groot, R.A.: De artistieke opbouw van Vestdijks romans, De Gids. Jaargang 125 (1962) | ||
| + | * Haasse, Hella S.: De ' | ||
| + | * Hartkamp, Martin: Twintig jaar Vestdijkstudie, | ||
| + | * Hazeu, Wim: Vestdijk, een biografie, 2005 | ||
| + | * van Marken, Amy: Rapport over de schrijver Simon Vestdijk. (Opgestuurd naar de Zweedse Academie in 1967), Vestdijkkroniek 137 (2021) | ||
| + | * Anten, Hans: Weer niet. Simon Vestdijk, Amy van Marken en de Nobelprijs voor Literatuur, Vestdijkkroniek 137 (2021) | ||
| + | * Jensen, Lotte: Getemperd enthousiasme, | ||
| + | * Hazeu, Wim: Trompetgeschal en gemiste kansen, Vestdijkkroniek 137 (2021) | ||
| + | * ter Braak, Menno: De duivelskunstenaar Een studie over S. Vestdijk, Verzameld werk, Deel 4 (1951) | ||
| + | * Visser, Hans: Simon Vestdijk, een schrijversleven, | ||
| + | * van der Paardt, Rudi Th. en Vestdijk, Simon: S. Vestdijk Kritieken, Vestdijkkroniek. Jaargang 1993 (1993) | ||
| + | * de Vries, Theun en Vestdijk, S.: Hernomen confrontatie met S. Vestdijk : brieffragmenten en gesprekken, 1968. | ||
| + | * Gregoor, Nol: Simon Vestdijk en Lahringen, 1958. | ||
| + | * Gregoor, Nol en Vestdijk S.: Nol Gregoor in geprek met S. Vestdijk, 1967. | ||
| + | |||
| + | Van 1972 tot 1995 verscheen elk kwartaal de ' | ||
| + | |||
| + | Sinds 2018 geeft de Vestdijkkring jaarlijks een monografie uit. Tot nu toe verschenen: | ||
| + | |||
| + | * Walstijn, Wilbert van: Zweepslagen en klaroenstoten, | ||
| + | * Hammann, Flip: "Naar den duivel met Biskaye", | ||
| + | * Walstijn, Wilbert van: Ethische voetnoten bij Simon Vestdijk, 2020. | ||
| + | * Hammann, Flip: Gestalten tegenover hem, 2021. | ||
| + | |||
| + | ===== Openingsregels ===== | ||
| + | Vestdijk hechtte aan " | ||
| + | * "Het had niet eens een portiek, zo plat was het." (Terug tot Ina Damman 1934) | ||
| + | * " | ||
| + | * "Van de onmiddellijke omgeving van mijn ouderhuis, een bomberend voorhoofd boven het brokkelig gebit van een winkeltje, herinner ik mij zo goed als niets meer, hoewel ik er van kindsbeen af gespeeld moet hebben." | ||
| + | * "De gedaante in de hoek, waarmee Visser zich vreemd verbonden voelde, verrees langzaam en strompelde naar het rechter raam, éen arm achteruit, alsof ze zich op de lucht steunen wilde." | ||
| + | * "Niet hun innerlijke radeloosheid, | ||
| + | * "Hij werd gespeend zoals alle andere kinderen, op de gewone tijd." (Sint Sebastiaan 1939) | ||
| + | * "Mijn naam is Richard Beckford, en ik stam af van de Beckford' | ||
| + | * "In het vroege voorjaar van 1718 stond op de werf van Edmund Hancock in Boston een driemaster in de houten, die, reeds in deze onvoltooide staat, de algemene belangstelling gaande maakte." | ||
| + | * "Het vroor toen ik er voor het eerst van hoorde." | ||
| + | * "Hugo, door liefdeloze en bejaarde ouders reeds vroeg aan zijn lot overgelaten, | ||
| + | * "Hoe meer de man droomde, hoe onafwijsbaarder hem bleek, dat die ene droom er nooit bij was." (De gestolen droom uit Stomme getuigen 1946) | ||
| + | * "' | ||
| + | * "Geen half uur was er nog verstreken nadat Rudi zijn besluit om weg te lopen ten uitvoer had gebracht, of hij kwam zijn ouders al tegen." | ||
| + | * "Op de kastdeur, die Schults geopend had, was de gekleurde reproduktie gespeld van een portret van de lelijke hertogin, Margaretha van Karinthië en Tirol: een aan de rand ingescheurde en hier en daar gebarsten prent, die op veel studentenkamers had gehangen." | ||
| + | * "Aan de voetbalvereniging, | ||
| + | * "Even voordat Markman en Lucy het zomerhuisje begonnen te naderen, had Louis Drost zich gewonnen moeten geven." | ||
| + | * "Het eerste wat ik mij van W... herinner, waar even na mijn vijfde verjaardag mijn vader tot rechter was benoemd, is de warme voorzomermiddag, | ||
| + | * "Op die herfstavond, | ||
| + | * "Onze stad staat dwars op de zee." (De held van Temesa 1962) | ||
| + | * " | ||
| + | * "Mijn situatie is hoogst zonderling, en met niets te vergelijken, | ||
| + | * "Zo, nu ben ik in de eerste villa, helemaal alleen." | ||
| + | * "Het moordende verkeer in Florence was niet het enige dat mij deed beseffen er verkeerd aan gedaan te hebben een ' | ||
| + | * "Juist had Dijkstra zijn portemonnee geopend om zijn vrouw twee geldstukken ter hand te stellen voor de plee." (De filmheld en het gidsmeisje 1968) | ||
| + | * "Wie over de toekomst der religie schrijft, werpt zich daarmee nog niet op als geïnspireerd profeet." | ||
| + | |||
| + | ===== Externe links ===== | ||
| + | * S.Vestdijk.nl: | ||
| + | * Vestdijk.com: | ||
| + | * Flickr.com: Vestdijk Beeldbank, foto's van Vestdijk en zijn manuscripten en uitgaven | ||
| + | * Biografieën, | ||
| + | * Interview met Simon Vestdijk (1958) door Nol Gregoor (YouTube) | ||
| + | * (en) Werken van of over Simon Vestdijk in bibliotheken (volgens de WorldCat-catalogus) | ||
| + | * Dbnl: Adriaan Venema: Schrijvers, uitgevers en hun collaboratie. Deel 3B S. Vestdijk | ||
| + | * Hans Anten, Het non plus ultra in Nederlands proza. S. Vestdijk en F. Bordewijk over elkaar in: Het oog van de meester. Vestdijk-jaarboek 1998. Amsterdam, 1998, p. 98-110. | ||
| + | |||
| + | ===== Bronnen, noten en/of referenties ===== | ||
| + | volgens Menno ter Braak in De duivelskunstenaar - een studie over S.Vestdijk (1943) was Rudolf Snellen Marsman en Van Millingen Vestdijk. | ||
| + | Dnbl.nl: De vuuraanbidders, | ||
| + | Dnbl.nl: Bericht uit het hiernamaals, | ||
| + | Dnbl.nl: Gestelsche liederen, volledige tekst | ||
| + | Dnbl.nl: De Poolsche ruiter, volledige tekst | ||
| + | Het eeuwige telaat Simon Vestdijk – 1946 (1ste druk) Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren | ||
| + | Dbnl: De glanzende kiemcel, volledige tekst | ||
| + | Dnbl.nl: Keurtroepen van Euterpe, volledige tekst | ||
| + | 'Een zingbare klinker graag; Willem Pijper, Simon Vestdijk en de opera Merlijn', | ||
| + | vestdijk.com WvW: Dick Vestdijk ontdekt nagelaten werk van vader, 2 oktober 2019. Geraadpleegd op 19 maart 2020 | ||
| + | |||
| + | ==== Bronnen ==== | ||
| + | * Hazeu, Wim (2005). Vestdijk: een biografie. Amsterdam: De Bezige Bij. ISBN 9023417666 | ||
| + | * Paardt, Rudi van der (2006). 'S. Vestdijk.' | ||
| + | |||
| + | ==== Verklarende noten ==== | ||
| + | De hoogleraar anatomie professor L. Bolk (' | ||
| + | * In de Anton Wachterromans zijn Kaz ('Wim Buenos de Mesquita' | ||
| + | * | ||
| + | ==== Noten ==== | ||
| + | Wim Hazeu, Het literair pseudoniemen boek, z.pl.: De Bijenkorf, 1987, p. 190 | ||
| + | Hazeu (2005), 67 en 69 | ||
| + | Van der Paardt (2006) | ||
| + | Hazeu (2005), 67 | ||
| + | Hazeu (2005), 63 | ||
| + | Hazeu (2005), 70-71 | ||
| + | Geciteerd in Hazeu (2005), 72 | ||
| + | Hazeu (2005), 73 | ||
| + | Hazeu (2005), 74 | ||
| + | Hazeu (2005), 76 | ||
| + | Hazeu (2005), 77 | ||
| + | Hazeu (2005), 77-78 | ||
| + | Hazeu (2005), 79 | ||
| + | Hazeu (2005), 80 | ||
| + | Hazeu (2005), 80-81 | ||
| + | Hazeu (2005), 82 | ||
| + | Hazeu (2005), 82-83 | ||
| + | Hazeu (2005), 84 | ||
| + | Hazeu (2005), 85 | ||
| + | Hazeu (2005), 86 | ||
| + | Geciteerd bij Hazeu (2005), 86 | ||
| + | Geciteerd bij Hazeu (2005), 87 | ||
| + | Hazeu (2005), 87 | ||
| + | Hazeu (2005), 88 | ||
| + | Geciteerd bij Hazeu (2005), 88 | ||
| + | Geciteerd bij Hazeu (2005), 89 | ||
| + | Geciteerd bij Hazeu (2005), 90 | ||
| + | Hazeu (2005), 89 | ||
| + | Hazeu (2005), 90-91 | ||
| + | Geciteerd bij Hazeu (2005), 92 | ||
| + | Hazeu (2005), 92 | ||
| + | Geciteerd bij Hazeu (2005), 93 | ||
| + | Hazeu (2005), 93 | ||
| + | Hazeu (2005), 94 | ||
| + | Hazeu (2005), 95 | ||
| + | Hazeu (2005), 96 | ||
| + | Hazeu (2005), 97 | ||
| + | Hazeu (2005), 98-99 | ||
| + | Hazeu (2005), 100-101 | ||
| + | Hazeu (2005), 102 | ||
| + | Hazeu (2005), 103 | ||
| + | Bij de hoogleraren de Sopper en Casimir. Privaat verdiepte hij zich ook in de astrologie. Vestdijk in kaart, Den Haag, 1967, p.12/13 | ||
| + | Eind 1929 monsterde Vestdijk aan als pelgrimsarts aan de 'Kota Inten' van de Kon. Rotterdamsche Lloyd. Hij voer op een lijn tussen de havens van Batavia, Tandjung Priok, en de haven van Mekka, Djedda. Dit tot februari 1930. Vestdijk in kaart, Den Haag, 1967, p.12/13 | ||
| + | Vestdijk werkte het laatste gedeelte om tot Terug tot Ina Damman(1934). In 1972 werd Kind tussen vier vrouwen alsnog uitgegeven. | ||
| + | Dbnl.org Maarten 't Hart: S. Vestdijk 1898-1971 in Anton Korteweg, Murk Salverda: 't Is vol van schatten hier... (1986) | ||
| + | Simon Vestdijk, Henriëtte van Eyk, Wij zijn van elkaar, Brieven, ingeleid en bezorgd door Wim Hazeu, De Bezige Bij, Amsterdam, 2007, ISBN 978 90 234 2276 1, NUR 322 | ||
| + | Simon Vestdijk in de Tweede Wereldoorlog | ||
| + | Artsandculture.google.com De Tweede Wereldoorlog in 100 Voorwerpen Online Nationaal Comité 4 en 5 mei in samenwerking vijfentwintig Nederlandse oorlogs- en verzetsmusea, | ||
| + | tweedewereldoorlog.nl/ | ||
| + | Dbnl.org Wim Schouten: Een vak vol boeken. Amsterdam: De Bezige Bij, 1988, 48. Geraadpleegd op 5 oktober 2014. | ||
| + | Een bekend gedicht is De uiterste seconde (1944) (geciteerd op dbnl.org) | ||
| + | Dbnl.org Hank Ort: Primeur. Vestdijkkroniek 2003 (101). Uitspraak van Vestdijk in een gesprek met Nol Gregoor | ||
| + | Nobelprize.org Archief met nominaties voor de Nobelprijs voor de Literatuur bij de Zweedse Academie | ||
| + | Mischa Spel, De componist Vestdijk. NRC (2 februari 2004). Geraadpleegd op 25 juni 2022. | ||
| + | Nos.nl ' | ||
| + | H.A. Wage, ' | ||
| + | Delpher.nl Nieuwsblad van het Noorden 28-08-1992 Mieke Vestdijk opent café-salon (De Koperen Tuin in Prinsenpark, | ||
| + | Martin van Amerongen: Mieke Vestdijk De Groene Amsterdammer 5 juni 1996 | ||
| + | Kees 't Hart: Dichters & Denkers. Ode aan Ans Koster, De Groene Amsterdammer 9 december 2005, nr. 49 | ||
| + | Fokas.nl Antiquariaat Fokas Holthuis Voor Ans Koster gesigneerd exemplaar Vestdijk, S., en H. Marsman: Heden ik, morgen gij | ||
| + | https:// | ||
| ====== Collectie ====== | ====== Collectie ====== | ||
| Regel 10: | Regel 498: | ||
| ---- | ---- | ||
| ---- struct data ---- | ---- struct data ---- | ||
| + | auteur.auteurnaam | ||
| + | auteur.volledigenaam : Simon Vestdijk | ||
| + | auteur.geboortedatum : 1898-10-17 | ||
| + | auteur.sterfdatum | ||
| + | auteur.geboorteplaats : Harlingen | ||
| + | auteur.geboorteland | ||
| + | auteur.sterfplaats | ||
| + | auteur.sterfland | ||
| + | auteur.nationaliteit : | ||
| + | auteur.wikipedia (NL) : https:// | ||
| + | auteur.wikipedia (org) : | ||
| + | auteur.Sasteren Dokuwiki : | ||
| + | auteur.eigensite | ||
| + | auteur.Belangrijkste Werken : | ||
| + | auteur.genre | ||
| ---- | ---- | ||
/var/www/dokuwiki/data/attic/sasteren/auteurs/simon_vestdijk.1754290643.txt.gz · Laatst gewijzigd: door admin_sasteren
