Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

--- sasteren:auteurs:simon_vestdijk [2025/08/28 07:19] – [Tweede Wereldoorlog] admin_sasteren
+++ sasteren:auteurs:simon_vestdijk [2025/08/28 10:54] (huidige) – oude revisie hersteld (2025/08/28 09:26) admin_sasteren
@@ Regel 66: / Regel 66: @@
 ==== Tweede Wereldoorlog ====
 De bundel van kritieken en essays Muiterij tegen het etmaal werd gecensureerd door de Duitse bezetter: stukken over Engelstalige auteurs en Kafka moesten geschrapt worden. Op 4 mei 1942 werd hij door de Duitsers als gijzelaar gevangengezet in Kamp Sint-Michielsgestel. In februari 1943 werd hij naar het 'Oranjehotel', het Polizeigefängnis in Scheveningen overgebracht. Na een maand moest hij terug naar Sint-Michielsgestel.[47] Daar gaf hij aan de hand van de roman Het proces van Franz Kafka een analytische vergelijking tussen de fictie van de auteur en de feitelijkheden van de situatie van hemzelf en zijn toehoorders.[48][49] Uiteindelijk kwam hij vrij door zich - formeel - aan te melden als lid van de Kultuurkamer. Na zijn vrijlating raakte hij in een depressie. In 1944 begon hij weer te schrijven. Voor en tijdens de oorlog verschenen enkele van zijn boeken in Duitse vertaling: Das fünfte Siegel (1939, Het vijfde zegel), Die Fahrt nach Jamaica (1941, Rumeiland), Aktaion unter den Sternen (1942, Aktaion onder de sterren) en Irische Nächte (1944, Ierse nachten).
-Naoorlogse periode
+==== Naoorlogse periode ====
 Na de oorlog verdeelde Vestdijk zijn boeken over de uitgeverijen Nijgh & Van Ditmar en De Bezige Bij. Volgens Wim Schouten, van 1945 tot 1956 uitgever bij de Bezige Bij, vormde het gebruik van de lift in het Amsterdamse City-theater de inspiratie voor de roman De kellner en de levenden (1949). Schouten herinnerde zich ook Vestdijks woede wanneer een redacteur van De Bezige Bij kleine veranderingen, waarschijnlijk verbeteringen in spelling of zinswendingen, had aangebracht in de met een zee van doorhalingen en toevoegingen ingeleverde manuscripten.'[50]
@@ Regel 74: / Regel 74: @@
 Vestdijk woonde meer dan dertig jaar samen met Ans Koster, die in 1965 overleed. In die periode had hij van 1946 tot in de vroege jaren vijftig een relatie met Henriëtte van Eyk, met wie hij de briefroman Avontuur met Titia schreef. In 1965 trouwde hij met Mieke (Adriana Catharina Maria) van der Hoeven. Het paar kreeg een zoon en een dochter.
+==== Overlijden ====
 In 1968 werd Vestdijk ziek (ziekte van Parkinson/ziekte van Kahler). Hij overleed op 23 maart 1971 op 72-jarige leeftijd in het Academisch Ziekenhuis van Utrecht. Simon Vestdijk werd begraven op begraafplaats Nieuw Eykenduynen, Kamperfoeliestraat in Den Haag (graf 2-4654). Adriaan Morriën beschrijft in 'Lasterpraat' (1975) de begrafenis van Vestdijk.
-Werk
-Roland Holst en Vestdijk (1958)
-Kwatrijn Vereerd doch Verbaasd
-Zie Oeuvre van Simon Vestdijk voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
+===== Werk =====
 Vestdijk was auteur van ongeveer 200 boeken en daarmee een van Nederlands productiefste schrijvers. Zijn werk bestaat uit 24 dichtbundels[51], 33 essaybundels, 57 novellen en korte verhalen, 52 romans en 2 nagelaten romanfragmenten, gepubliceerde briefwisselingen en vele vertalingen. Bovendien schreef hij honderden artikelen voor dag- en weekbladen. Hij is niet bij één bepaalde stroming in te delen. Vestdijk zag zichzelf als "een typisch romantische schrijversfiguur"[52]
@@ Regel 87: / Regel 85: @@
 Bijzondere vermelding verdient een omvangrijk wetenschappelijk werk (687 pagina's), Het wezen van de angst. De als dissertatie bedoelde monografie werd reeds voltooid in 1949 (opgedragen aan H.C. Rümke, de "leermeester"), maar tot een eigenlijke wetenschappelijke promotie kwam het niet. Het werd voor het eerst gepubliceerd in 1968.
-Composities
-Simon Vestdijk heeft rond zijn 23ste levensjaar ook een aantal composities geschreven voor piano solo, en voor zangstem met pianobegeleiding op tekst van eigen gedichten. Deze werken zijn nooit uitgegeven, maar alleen in handschrift overgeleverd. Voor piano schreef hij een aantal fuga's in een strenge, barokke stijl, met een duidelijk laat-romantisch idioom. Zijn liederen doen denken aan muziek van de door hem bewonderde componisten Grieg en Diepenbrock, maar ontstijgen niet het niveau van een begaafde amateur-componist.[54]
+==== Composities ====
-Invloed en bewerkingen
+Simon Vestdijk heeft rond zijn 23ste levensjaar ook een aantal composities geschreven voor piano solo, en voor zangstem met pianobegeleiding op tekst van eigen gedichten. Deze werken zijn nooit uitgegeven, maar alleen in handschrift overgeleverd. Voor piano schreef hij een aantal fuga's in een strenge, barokke stijl, met een duidelijk laat-romantisch idioom. Zijn liederen doen denken aan muziek van de door hem bewonderde componisten Grieg en Diepenbrock, maar ontstijgen niet het niveau van een begaafde amateur-componist.
+===== Invloed en bewerkingen =====
 Hella Haasse, Willem Brakman, Maarten 't Hart en Doeschka Meijsing worden genoemd als door Vestdijk beïnvloede schrijvers. Van de jonge generatie auteurs heeft Peter Buwalda verwantschap met 'de kluizenaar uit Doorn'.
@@ Regel 99: / Regel 97: @@
 Standbeeld van Vestdijk in Doorn (Jaap te Kiefte)
-Prijzen
+===== Prijzen =====
 Nagenoeg alle Nederlandse literaire prijzen zijn hem toegekend:
   * 1938 - C.W. van der Hoogtprijs voor Het vijfde zegel
   * 1941 - Dr. Wijnaendts Francken-prijs voor Albert Verwey en de Idee
@@ Regel 114: / Regel 110: @@
   * 1964 - Prijs voor Meesterschap voor zijn gehele werk
   * 1971 - Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn gehele werk
+=====
-Onderscheiding
+Onderscheiding =====
 In 1955 werd Vestdijk benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
-Gedachtenis
+===== Gedachtenis =====
   * In veel steden en dorpen in Nederland werd een straat naar Vestdijk genoemd
   * In Leeuwarden werd een poëzietableau aangelegd bij een park, de Westerplantage met het gedicht 'Kwijnende liefde'. Het gedicht in hardsteen maakt deel uit van de Leeuwarder poëzieroute de ruim 55 poëzietableaus van vooraanstaande dichters bevat.
-Standbeelden
+===== Standbeelden =====
   * In de Voorstraat van Harlingen, waar Vestdijk geboren werd, staat een beeldje van Suze Boschma-Berkhout dat Anton Wachter voorstelt
   * In Doorn op het grasveld naast de Maartenskerk werd op 2 maart 2013 een bronzen beeld van een schrijvende Vestdijk onthuld, vervaardigd door de kunstenaar Jaap te Kiefte
-Biografen
+===== Biografen =====
 Het werk en het leven van Vestdijk is door verscheidene biografen beschreven. Nol Gregoor heeft in Simon Vestdijk en Lahringen met name de Anton Wachterromans ontrafeld.
@@ Regel 285: / Regel 277: @@
   * 2016 - Gepassioneerd wikken en wegen
-Aforismen
+=== Aforismen ===
   * 2018 Zweepslagen en klaroenstoten
-Muziekessays
+=== Muziekessays ===
   * 1951 - Het 'programma' in de muziek (met Herman Passchier)
   * 1956 - Het eerste en het laatste
@@ Regel 302: / Regel 292: @@
   * 1966 - De symfonieën van Anton Bruckner
-Wetenschappelijk werk
+=== Wetenschappelijk werk ===
   * 1947 - De toekomst der religie
   * 1949 - Astrologie en wetenschap
   * 1949 - 1968 - Het wezen van de angst. Een psychologische studie.
-Drama
+=== Drama ===
   * 1957 - Merlijn. Een drama in verzen (een eerdere versie in 1939 reeds voltooid als libretto voor Willem Pijpers onvoltooide opera)[9]
-Brieven
+=== Brieven ===
   * 1946 - S. Vestdijk & Jeanne van Schaik-Willing - De Overnachting (Brieven 1926-1939)
   * 1985 - S. Vestdijk & Theun de Vries - Briefwisseling bezorgd door S.A.J. van Faassen
@@ Regel 320: / Regel 307: @@
   * 2018 - S. Vestdijk & Willem Brakman Gaven, giften en vergiften
-Losse journalistieke bijdrage
+=== Losse journalistieke bijdrage ===
   * Simon Vestdijk - Wat is nu eigenlijk één roman?, in de rubriek In gesprek met mijzelf in: Elseviers Weekblad 2.9.1967, p 75-76
-Vertalingen
+==== Vertalingen ====
-Uit het Engels
+=== Uit het Engels ===
   * Conan Doyle, Arthur - Avonturen van Sherlock Holmes. Amsterdam, Contact, 1948
   * Conan Doyle, Arthur - Nieuwe avonturen van Sherlock Holmes. Amsterdam, Contact, 1948
@@ Regel 338: / Regel 324: @@
   * Stevenson, Robert Louis - De zonderlinge geschiedenis van dr. Jekyll en mr. Hyde. Amsterdam, Contact, 1945.
-Uit het Duits
+=== Uit het Duits ===
   * Brehm, Bruno - Voor hun vaderland (Apis und Este), roman, Uitgeverij L.J.C. Boucher, 1935, 1943
   * Kreisler, Karl - Catilina, De roman van een samenzweerder. Wereldbibliotheek, A'dam, 1940
   * Tügel, Ludwig - Een zoon verliest en wint (Sankt Blehk), Uitgeverij Boot, Den Haag, 1942
-Uit het Frans
+=== Uit het Frans ===
   * Verlaine, Paul - Ballade van de twee olmen. De Blauwe Schuit, Heerenveen, 1948.
-Nagelaten werk[10]
+==== Nagelaten werk ====
-Gepubliceerd
+=== Gepubliceerd ===
   * De Persconferentie (1975), romanfragment, met brief aan Geert Lubberhuizen over de roman, die over zijn depressies zou gaan
   * De Aeolusharp (1989), romanfragment
-Ongepubliceerd
+=== Ongepubliceerd ===
   * Bruiloften der ziel, romanfragment, ongeveer 200 bladzijden
   * Gigolo's, romanfragment, 56 pagina's
   * Kluten, aantekeningen voor een roman
-Bronnen, noten en/of referenties
+==== Secundaire literatuur ====
-volgens Menno ter Braak in De duivelskunstenaar - een studie over S.Vestdijk (1943) was Rudolf Snellen Marsman en Van Millingen Vestdijk.
-Dnbl.nl: De vuuraanbidders, volledige tekst
-Dnbl.nl: Bericht uit het hiernamaals, volledige tekst
-Dnbl.nl: Gestelsche liederen, volledige tekst
-Dnbl.nl: De Poolsche ruiter, volledige tekst
-Het eeuwige telaat Simon Vestdijk – 1946 (1ste druk) Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
-Dbnl: De glanzende kiemcel, volledige tekst
-Dnbl.nl: Keurtroepen van Euterpe, volledige tekst
-'Een zingbare klinker graag; Willem Pijper, Simon Vestdijk en de opera Merlijn', NRC Handelsblad, 18 december 1992
-vestdijk.com WvW: Dick Vestdijk ontdekt nagelaten werk van vader, 2 oktober 2019. Geraadpleegd op 19 maart 2020
-Secundaire literatuur
   * Brandt Corstius, Hugo en 't Hart, Maarten: Het gebergte; de tweeënvijftig romans van S. Vestdijk, 1996
   * Cornets de Groot, R.A.: De artistieke opbouw van Vestdijks romans, De Gids. Jaargang 125 (1962)
@@ Regel 400: / Regel 369: @@
   * Hammann, Flip: Gestalten tegenover hem, 2021.
-Openingsregels
+===== Openingsregels =====
 Vestdijk hechtte aan "glanzende beginregels", die de lezer in de boekwinkel tot koop zouden kunnen bewegen.
   * "Het had niet eens een portiek, zo plat was het." (Terug tot Ina Damman 1934)
   * "Berlijn, 10 April '34. Natuurlijk: wanneer het met dat beven zoo doorgaat, dan komt er niets terecht van mijn plan." (Else Böhler, Duits dienstmeisje 1935)
@@ Regel 430: / Regel 397: @@
   * "Wie over de toekomst der religie schrijft, werpt zich daarmee nog niet op als geïnspireerd profeet." (De toekomst der religie essay 1975)
-Externe links
+===== Externe links =====
   * S.Vestdijk.nl: Erven Vestdijk
   * Vestdijk.com: Vestdijkkring
@@ Regel 441: / Regel 407: @@
   * Hans Anten, Het non plus ultra in Nederlands proza. S. Vestdijk en F. Bordewijk over elkaar in: Het oog van de meester. Vestdijk-jaarboek 1998. Amsterdam, 1998, p. 98-110.
-Bronnen
+===== Bronnen, noten en/of referenties =====
+volgens Menno ter Braak in De duivelskunstenaar - een studie over S.Vestdijk (1943) was Rudolf Snellen Marsman en Van Millingen Vestdijk.
+Dnbl.nl: De vuuraanbidders, volledige tekst
+Dnbl.nl: Bericht uit het hiernamaals, volledige tekst
+Dnbl.nl: Gestelsche liederen, volledige tekst
+Dnbl.nl: De Poolsche ruiter, volledige tekst
+Het eeuwige telaat Simon Vestdijk – 1946 (1ste druk) Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
+Dbnl: De glanzende kiemcel, volledige tekst
+Dnbl.nl: Keurtroepen van Euterpe, volledige tekst
+'Een zingbare klinker graag; Willem Pijper, Simon Vestdijk en de opera Merlijn', NRC Handelsblad, 18 december 1992
+vestdijk.com WvW: Dick Vestdijk ontdekt nagelaten werk van vader, 2 oktober 2019. Geraadpleegd op 19 maart 2020
+==== Bronnen ====
   * Hazeu, Wim (2005). Vestdijk: een biografie. Amsterdam: De Bezige Bij. ISBN 9023417666
   * Paardt, Rudi van der (2006). 'S. Vestdijk.' In: Kritisch lexicon van de moderne Nederlandstalige literatuur, februari 2006
-Verklarende noten
+==== Verklarende noten ====
 De hoogleraar anatomie professor L. Bolk ('Bolt' in de romans), hoogleraar histologie J. van Rees ('Reetra'), hoogleraar algemene ziektekunde Isidore Snapper ('Cohen'), de Zwitserse hoogleraar chirurgie Otto Lanz ('Lenz'), hoogleraar pathologische anatomie W.M. de Vries ('De Jong'). Hazeu (2005), 99-100
   * In de Anton Wachterromans zijn Kaz ('Wim Buenos de Mesquita'), en medestudenten J.C. Bentrop ('Holtrop') en J.C. Schultsz ('Schmitz') geportretteerd. Hazeu (2005), 102-103
+  *
-Noten
+==== Noten ====
 Wim Hazeu, Het literair pseudoniemen boek, z.pl.: De Bijenkorf, 1987, p. 190
 Hazeu (2005), 67 en 69