De traditionele metingen moeten met twee personen uitgevoerd worden: de eerste gebruiker draagt de meetstok (de “baak”), de ander meet met het instrument.

voor het gebruik
Voor je het instrument kan gebruiken moet je eerst de kijker op het statief plaatsen. Dan is het de noodzaak dat je er recht doorkijkt dus zorg dat de kijker waterpas staat. Als je het statief zo goed mogelijk hebt geplaatst moet je met de 3 draaiknoppen onder de gradencirkel zo draaien dat de lucht bel in het cirkeltje staat. Als het goed is staat hij nu waterpas.

gebruik
Met het meetinstrument kun je 2 dingen doen: waterpassen en de afstand bepalen.

waterpassen:
Als je wilt waterpassen heb je een vast punt nodig, bij voorkeur een vast punt ten opzichte van NAP. Als je de baak op dat punt zet kan je met de kijker de baak aflezen met de draden. Als je de middelste draad wilt controleren dient men de boven en onderdraad bij elkaar op te tellen en deze te delen door 2. Na dat u dit gedaan heeft hebt u de achterbaak gemeten zo heet de eerste meting die je doet. Vervolgens verzet je de baak naar een richting die je op wilt als je die afleest heb je een voorbaak. Het verschil tussen de achterbaak en voorbaak weet je of je naar beneden of naar boven bent gegaan en hoeveel. Hoogte vastpunt +(aflezing achterbaak – aflezing voorbaak) = hoogte van het punt
Zo kan je verschillende slagen maken maar dan dien je wel steeds de voorbaak te laten staan.

afstandsbepaling:
De baak kan op enkele tientallen meters afstand staan, het lenzenstelsel fungeert als verrekijker zodat de onderverdeling goed zichtbaar. Het verschil in aflezing van de bovenste en onderste kruisdraad op de baak (of een duimstok) in centimeters geeft de afstand aan in meters. Bijvoorbeeld: verschil = bovendraad - onderdraad = 22,4 centimeter. De afstand tussen de waterpasopstelling en het meetpunt is dan 22,4 meter.

na het gebruik
Als je de kijker opruimt moet je hem van het statief halen. Als dat gebeurd is kun je hem in de op berg koffer doen zorg er wel voor dat de kijker schoon en droog is voor hij de koffer in gaat.